Tussen nieuwsgierigheid en oversimplificatie
De AI-ontwikkelingen gaan snel en zijn te relevant om er niet serieus over na te denken. Als PR-professional geloof ik al jaren in één basisprincipe: zichtbaarheid is geen toeval. Het is het resultaat van een consistent verhaal, de juiste relaties en slimme keuzes in wanneer en hoe je communiceert. Dat principe geldt nog steeds. Dat staat voor mij buiten kijf. Maar AI verandert wél de manier waarop mensen informatie vinden, afwegen en gebruiken. Het is dus logisch dat organisaties nadenken over hun zichtbaarheid binnen die nieuwe werkelijkheid.
Maar juist daarom moeten we oppassen voor oversimplificatie. Want op het moment dat een ontwikkeling nog zo nieuw en bewegelijk is, ligt gemakzucht op de loer. Dan ontstaat al snel de neiging om bestaande PR-, content- of SEO-tactieken in een nieuw jasje te steken en te verkopen alsof daarmee het antwoord gegeven is. Een paar structuren, een paar formats, een paar technische optimalisaties en klaar. Er zal vast wel wat waarheid inzetten, maar zo eenvoudig is het volgens mij niet.
Zichtbaarheid in AI raakt niet alleen aan techniek, het draait vooral over inhoud, autoriteit, consistentie en geloofwaardigheid. Het gaat niet om slim zenden, maar om de vraag welk verhaal je vertelt, hoe herkenbaar dat verhaal is, op welke plekken het terugkomt en of anderen dat verhaal ook bevestigen. Dat is dus niet alleen een technische exercitie. Dat is precies het terrein waar PR al heel lang mee bezig is.
PR begrijpt context, reputatie en betekenis
Misschien is dat wel de belangrijkste reden waarom PR een serieuze rol heeft in dit vraagstuk. PR draait namelijk zelden alleen om bereik. Het draait om betekenis. Om reputatie. Om context. Om de samenhang tussen wat een organisatie zegt, wat anderen daarover zeggen en wat daarvan blijft hangen. In een tijd waarin AI-systemen informatie verzamelen, analyseren, combineren en samenvatten, zijn dat geen bijzaken. Dat zijn essentiële factoren.
Wie alleen denkt in contentproductie of trucjes voor zichtbaarheid, mist volgens mij een belangrijk deel van het speelveld. Want AI lijkt juist ook te leunen op patronen van betrouwbaarheid, herhaling, bronvermelding, context en consistentie. Niet alleen op volume. En dat maakt PR relevant. Misschien zelfs relevanter dan veel mensen nu beseffen.
Niet omdat PR ineens een magische oplossing heeft voor AI-zichtbaarheid. Maar wel omdat goede PR-professionals gewend zijn om te bouwen aan precies die elementen die hier waarschijnlijk steeds belangrijker worden: consistent je verhaal vertellen. Relevante content maken. Zorgen dat anderen over jou praten. Autoriteit opbouwen in je vakgebied. AI-systemen leren van wat er online beschikbaar is en daar kun je met PR invloed op uitoefenen.
Wees eerlijk over wat je niet weet
Zelf gebruik ik AI uiteraard ook regelmatig. Niet om mijn ideeën te vervangen, maar om ze te versterken. Ik ben er wel eigenwijs in: ik neem niets klakkeloos over en blijf kritisch. Want AI baseert zich niet per definitie op de waarheid, maar op waarschijnlijkheid. En het heeft de neiging om je naar de mond te praten; dat klinkt misschien leuk, maar daar word je niet beter van.
Wat AI niet kan, is weten wat jouw opdrachtgever écht nodig heeft. Goed luisteren, doorvragen, filteren wat relevant is; dat blijft mensenwerk. Precies dat is ons vak en wat daarin zal veranderen, weet ik eerlijk gezegd niet. Ik vind het eerlijker om te zeggen dat we nog midden in de transitie zitten, dan om te doen alsof alles al vaststaat. Natuurlijk zien we ontwikkelingen. Natuurlijk kunnen we patronen herkennen. Natuurlijk kunnen we testen, leren en verbeteren. Maar dat is iets anders dan doen alsof er al definitieve spelregels zijn.
Niet bang zijn, wel kritisch blijven
We moeten zorgvuldig naar de ontwikkelingen blijven kijken, maar ook naar de onzekerheden en de mogelijke consequenties. Want die consequenties zijn er ook. Dat kan niet anders. Als iedereen zonder veel reflectie content, standpunten en zichtbaarheid gaat optimaliseren voor AI, dan is de vraag niet alleen wie beter gevonden wordt. De vraag is dan vooral wat er gebeurt met nuance, authenticiteit en betrouwbaarheid. Wat gebeurt er als we massaal gaan produceren op basis van aannames over wat machines zouden willen oppikken? Wat doet dat met de kwaliteit van communicatie? Met het publieke debat? Met geloofwaardigheid? Dat zijn vragen die we wat mij betreft niet luchtig moeten wegwuiven.
Dat betekent overigens niet dat ik vind dat we er dan maar afwachtend naar moeten kijken. Integendeel. Ik geloof juist dat dit het moment is om als communicatie- en PR-professionals actief mee te denken. Om te onderzoeken. Om te experimenteren. Om klanten te helpen begrijpen wat er verandert. Maar wel op een kritische manier. Niet vanuit de ingeving dat we overal meteen een product of methodiek van moeten maken. Wel vanuit de verantwoordelijkheid om scherp te blijven op wat werkt, of waarschijnlijk kan werken.
Onlangs sprak ik Bert Vissers van Boostifai.com en dat was een interessant gesprek. Juist omdat het niet alleen ging over grote beloftes, maar over de praktische toepasbaarheid van structuren en slimme ingrepen om binnen bestaande middelen beter vindbaar te worden voor AI. Geen trucjes, maar doordachte toepassingen. Dat soort gesprekken helpen, omdat ze het onderwerp concreter maken zonder te doen alsof alles al definitief bewezen is. Daar zit voor mij voorlopig de belangrijkste aanpak: het combineren van nieuwsgierigheid met nuchterheid. Kijken wat je vandaag al kunt verbeteren. Begrijpen welke rol structuur, inhoud en vindbaarheid spelen. Maar ook accepteren dat we nog niet aan het einde van die ontwikkeling zijn.
De rol van PR wordt groter, niet kleiner
De rol van PR wordt niet kleiner door AI, maar juist groter, daarin ben ik het wel met veel van mijn vakgenoten eens. Juist in een landschap waarin informatie sneller wordt gegenereerd, samengevat en hergebruikt, groeit het belang van richting, duiding en reputatie. Organisaties hebben mensen nodig die het overkoepelende verhaal bewaken. Die snappen hoe zichtbaarheid samenhangt met vertrouwen. Die niet alleen kijken naar output, maar naar betekenis op de lange termijn. En juist dat is geen bijzaak. Dat is strategie.
En daar moeten we in ons PR-vak zelfbewuster in worden. Niet door te doen alsof we alle antwoorden al hebben, maar door te laten zien dat wij misschien wel beter dan veel anderen begrijpen welke fundamenten onder echte zichtbaarheid liggen.
Ook in AI. Of misschien juíst daar.